Tikje Anders

Rotterdamse ondernemers vonden het jammer dat hulphonden nog steeds regelmatig geweigerd worden. Een aantal van hen vond dat dit anders moest en nodigde assistentiehonden en hun baasjes uit voor een gezellige geheel verzorgde dag. Mijn vriendin Ria ging deze dag weer mee. Er is zoveel gebeurd deze dag, dat ik het opsplits in twee delen. Hieronder lees je deel 2 van mijn impressie van de Snuffeltocht op zondag 15 maart 2026.

Voor wie deel 1 nog niet gelezen heeft: Deel 1 lees je hier.

Belasting & Douane Museum

Na de lunch gaat de groep weer uiteen. Een deel gaat naar het Wereldmuseum Rotterdam voor workshops of om er rond te kijken. De andere helft gaat naar het Belasting & Douane Museum. Ria en ik doen de laatste, omdat we daar een rondleiding met een gids krijgen — en daar houden wij van.
Na ca. 10 minuten lopen komen we aan bij het museum aan Parklaan 14-16. Onze groep van twaalf personen wordt om 14.00 uur vriendelijk begroet door gids Astrid. Jassen en tassen gaan in kluisjes en na toiletbezoekjes verzamelen we ons in de hal, waar Astrid en haar collega Siska ons welkom heten. Ze splitsen de groep in twee kleinere groepen.

Derde verdieping

Er ontstaat verwarring over wie met welke gids meegaat naar welke verdieping. Ria en ik denken dat we naar de eerste verdieping moeten. Dat lukt prima met de trap, dus we laten de lift over aan wie die echt nodig heeft. De trap heeft een mooie, ouderwetse brede leuning.
Eenmaal boven blijkt dat wij naar de derde moeten. Hijgend komen we daar aan. Ik ben blij als ik aan een tafel kan gaan zitten. Tarka duikt meteen onder de tafel om te gaan liggen.
Onze gids blijkt Siska te zijn en we zijn met acht personen.

Douane

Siska vertelt dat het thema van vandaag de douane is. Normaal gesproken kijk en luister je vooral in dit museum, maar voor ons mag ze voorwerpen uit de vitrines halen om te laten zien.
Ze vraagt wat de douane precies doet. Iemand noemt controles bij grenzen. Siska vraagt waar die controles plaatsvinden. Er worden havens en vliegvelden genoemd. Siska legt uit dat goederen die van buiten de Europese Unie komen, gecontroleerd moeten worden — bv. in de haven van Rotterdam of op Schiphol.

Belasting

Daarna vraagt ze wat je niet zomaar mee mag nemen. Er worden dingen genoemd als etenswaren, drugs, stenen, koraal, exotische dieren, alcohol en sigaretten. Siska vertelt dat naast drugs vooral veel sigaretten in beslag worden genomen.
Ze vraagt waarom er juist op drank en sigaretten wordt gecontroleerd. Dat heeft te maken met accijns. Dat is een vorm van belasting. Daarmee is meteen de link naar het tweede thema van dit museum gelegd.
Siska legt uit dat de douane zo’n 400 jaar geleden ontstond om invoer- en uitvoerrechten te heffen en te controleren. Door de eeuwen heen is dat werk veranderd.

Smokkel

Smokkel is er volgens de gids altijd geweest, maar wat er wordt gesmokkeld verschilt per tijdsperiode. Tegenwoordig gaat het vaak om drugs.
‘Wat verder absurd veel wordt gesmokkeld, zijn de dingen die op tafel liggen,’ zegt Siska. ‘Allemaal producten van exotische dieren. Het zijn soorten die op de CITES-lijst staan. Dat is een internationaal verdrag uit de jaren ‘70 waarin beschermde dier- en plantensoorten zijn vastgelegd die niet zomaar verhandeld of meegenomen mogen worden. Die lijst wordt regelmatig aangepast.’
Ik vraag om een voorbeeld van wat er op tafel ligt. Dat zijn o.a. stukken koraal, een opgezette zeeschildpad en een schildpadschild. Ria laat mij de grote schildpad voelen. Hij is bijna een meter lang. Het hoofd is relatief klein, vind ik. Hij voelt bijna plasticachtig aan en ik vraag of hij echt is. Dat is hij.
Siska legt uit dat bij het opzetten van dieren alles wat kan rotten wordt verwijderd, zoals ingewanden en ogen. Dat doet me denken aan een rondleiding in het Natuurhistorisch Museum Rotterdam met GrootsReizen, waar we uitleg kregen over hoe dieren worden opgezet.
Ria geeft me een opgezet kaaimannetje. Hij is ca. 40 cm hoog en staat in een onnatuurlijke houding: rechtop op zijn achterpoten, alsof hij loopt. Zijn voorpoten lijken armen. Het doet me denken aan een fantasyboek dat ik aan het lezen ben, met lopende en pratende hagedisachtigen.

 

 

Koraal en schelpen

Iemand merkt op dat het verwarrend is wat je wel of niet mag meenemen. Koraal ligt af en toe op het strand, waardoor mensen denken dat het mag. Siska vult aan dat dat ook geldt voor schelpen. Ze laat twee stukken koraal rondgaan.
Het koraal is nu hard en steenachtig, omdat het uit het water is gehaald. In zee is koraal een levend organisme en voelt het zachter en beweeglijker aan. Ria vertelt dat het nu wit is. Volgens Siska was het vroeger rozeachtig. Er komt een blauwachtig stuk langs dat anders aanvoelt. Dat was ooit helderblauw.

 

 

Er gaat een grote witte schelp rond. Ik heb nog nooit zo’n grote gezien. Hij is zeker 40 cm groot en op sommige plekken meer dan 2 cm dik. Siska vertelt dat het een doopvontschelp is. Dit is nog een kleine variant van deze soort. In het Caribisch gebied worden de grotere exemplaren gebruikt als doopvont voor baby’s. Ze kunnen een meter groot worden. Wauw! Nooit geweten dat schelpen zo groot kunnen zijn.
Ik merk lachend op dat je die niet zomaar in je koffer stopt. Siska vertelt dat grote en zware objecten, zoals zo’n zeeschildpad, meestal in containers worden vervoerd.

Veren

Ook losse veren van bv. papegaaien mag je niet zomaar meenemen uit een tropisch regenwoud.
Er gaan exotische veren rond, verwerkt in een soort waaier. Iemand zegt dat het aan voodoo doet denken. Volgens Siska worden dit soort objecten gezien als cultuurgoederen met een rituele waarde.

 

 

Schildpadschild

‘Hoe meer er op de markt is, hoe meer mensen erom gaan vragen,’ zegt Siska. ‘Alles wat in beslag wordt genomen, wordt daarom vernietigd.’
Siska geeft een schildpadschild door met daarop ‘Bonaire’, dat aan een koord hangt. Dit soort souvenirs kun je daar gewoon kopen. Iemand vraagt waarom het daar verkocht wordt als wij het niet mogen invoeren. Siska legt uit dat de invoerregels per land verschillen: wat wij niet mogen invoeren, mag je in sommige andere landen wel invoeren.

 

 

Slangenleer

Siska vertelt dat er beneden een grote opgezette leeuw staat. Ik spits mijn oren — die mogen we straks aanraken! De leeuw is ooit door iemand tijdens een safari in Kenia geschoten en kreeg daar een uitvoervergunning. In Nederland is hij alsnog in beslag genomen.

Het meest bijzondere levende dier dat hier ooit in beslag is genomen was een olifantenkalf. Het zat in een container op een vrachtschip, bestemd voor een privé-dierentuin. Het werd ontdekt door speurhonden in de haven. Het kalf kreeg de naam Douanita en werd ondergebracht in Diergaarde Blijdorp, waar ze enkele jaren heeft gewoond.

Siska noemt meer levende dieren die worden gesmokkeld: apen, papegaaien, andere vogels en slangen. Ze loopt rond met een stuk slangenleer dat we mogen voelen. Als ik eroverheen strijk, voel ik de schubben. De buikschubben zijn groter dan die op de rug. De binnenkant voelt een beetje suèdeachtig aan en is soepel. Ik heb nog nooit slangenleer gevoelt. Het voelt vreemd aan.
Niet alle slangen staan op de CITES-lijst, legt ze uit. Sommige soorten mogen wel verhandeld worden. Modemerken werken soms met vergunningen en halen hun leer van speciale slangenfarms. Slangenleer is nog niet na te maken.

 

 

Kaaiman

Dan laat Siska een kleine kaaiman zien die op een natuurlijke manier is opgezet: op vier poten, met zijn buik dicht bij de grond. Ze wijst naar de kaaiman die ik eerder voelde, die juist onnatuurlijk rechtop staat.
De natuurlijke variant ligt nu bij mij. Hij doet me denken aan een grote hagedis, zoals een leguaan. Ik vraag wat het verschil is tussen een kaaiman en een krokodil. Siska legt uit dat een kaaiman een bredere, stompere snuit heeft, terwijl een krokodil een smalle, puntige V-vormige snuit heeft.
Ter vergelijking geeft ze me een kleine alligatorkop. Die heeft juist een brede, afgeronde U-vormige snuit. De kaaiman zit daar een beetje tussenin.

 

 

 

Eerste verdieping

De groepen wisselen iets na 14.30 uur van locatie. Wij gaan naar de eerste verdieping, dit keer met de lift.
In de hal wijst Siska ons op een kunstwerk aan de muur dat verwijst naar de belastingdruk in Nederland. Het is een soort tijdlijn, opgebouwd uit menselijke figuren. Ze laat het ons voelen. Onder het kunstwerk staan verschillende soorten belastingen, uit het heden en verleden. Bv. kansspelbelasting, hondenbelasting en de vroegere rijwielbelasting.
Iemand merkt lachend op dat er kattenbelasting moet komen, vanwege al het kattengrind dat in de afvalbak verdwijnt. Siska vertelt dat de douane ook controleert op radioactiviteit. Sommige alledaagse producten — zoals bananen en kattengrind — geven van nature een kleine hoeveelheid straling af.

Ivoor

We gaan naar een zaal met vitrines en schilderijen en verzamelen ons weer om Siska heen. Ze heeft iets dat we boven niet hebben gezien: een stukje olifantenivoor. Ook dat wordt veel gesmokkeld.
Ze vertelt over een schaakbord van ivoor en ebbenhout. Ook planten en houtsoorten kunnen beschermd zijn en mogen niet zomaar worden ingevoerd.
Het ivoor voelt glad aan en lijkt een beetje op plastic, maar zwaarder.
‘In de winter voelt ivoor koud aan en in de zomer juist warmer,’ vertelt Siska. ‘Het is goed te bewerken.’
Ze legt uit dat olifantenivoor waardevol is, maar dat neushoornhoorn nog meer waard is. De prijs heeft te maken met zeldzaamheid en vraag. Een hoorn van een neushoorn kan enorm veel geld opleveren op de zwarte markt. Wrattenzwijnen, zoals Pumbaa uit The Lion King, worden ook soms bejaagd om hun slagtanden.
Iemand vraagt hoe het zit met mammoetivoor. Dat mag meestal verhandeld worden, omdat het afkomstig is van een uitgestorven diersoort.

Klompen

Siska vertelt dat er vlak na WO II veel werd gesmokkeld tussen Nederland en België, vooral boter — ook wel ‘het witte goud’ genoemd.
Smokkelaars droegen zware zakken boter over hun schouders en liepen op klompen door de bossen. Er gaat een paar klompen rond en we moeten raden wat de truc is.
Iedereen denkt aan een dubbele bodem, maar dat is het niet. Het zit in de zool. Normaal is een klomp bij de hiel smal en bij de tenen breed. Bij deze klompen is dat omgekeerd. Daardoor lieten smokkelaars omgekeerde voetsporen achter, wat de douane op een dwaalspoor bracht.
Sommige smokkelaars droegen gewone klompen, wat de verwarring groter maakte.
De douaniers lagen ’s nachts in het bos om hen op te wachten. Ze droegen zware wollen jassen. Siska geeft er eentje door. Iemand vergelijkt het met een onzichtbaarheidsmantel uit Harry Potter. De jas voelt stevig en zwaar, met mooie knopen waarop het embleem van de douane staat.

Kraaienpootjes

Siska vertelt dat de botersmokkel in de jaren ’60 grimmiger werd, met achtervolgingen en schietpartijen. Smokkelaars gebruikten kraaienpootjes om hun achtervolgers af te schudden. Ze gooiden die uit de auto, zodat de banden van de douanevoertuigen lek raakten.
Ze geeft er eentje door. Ik ben nieuwsgierig — ik lees er vaak over, maar heb er nog nooit één in het echt gevoeld. Mijn beeld klopt aardig: het zijn vier metalen punten die zo aan elkaar zitten dat er altijd één punt omhoogsteekt, hoe hij ook ligt.
De botersmokkel stopte toen prijsverschillen kleiner werden door economische afspraken.

Deuren

We lopen naar een grote kist die in een container in de haven werd gevonden. Ik voel aan de buitenkant en merk dat er vreemde gaten in zitten, precies boven elkaar.
Siska legt uit dat hierin een verborgen drugslab zat.
De douane maakt risicoanalyses van containers om te bepalen welke gecontroleerd worden. Ze gebruiken scanners waar complete containers doorheen gaan. Deze kist zat tussen bouwmaterialen en leek op een stapel deuren. Op de scan vielen afwijkingen op, waarna speurhonden werden ingezet.
Er zijn actieve en passieve honden, vertelt ze. Passieve honden worden bij passagiers ingezet: zodra ze iets ruiken, gaan ze rustig zitten. Actieve honden, die in havens worden gebruikt, slaan aan door te blaffen.

Leeuw

Het is iets na 15.00 uur en tijd om weer naar beneden te gaan. Ria laat me nog snel een jurk voelen met verborgen zakjes. Siska wijst op enorme walvisribben — ze zijn breder dan mijn hand.
In de lift praten we na met andere deelnemers. We zijn het er allemaal over eens: wat een verrassend leuk museum. Jammer dat we er maar zo kort zijn geweest. Ria en ik willen zeker nog eens terug.
Beneden vragen we meteen waar de leeuw staat. Hij staat in een nis. Siska wijst ons de weg.
Het is een jonge mannetjesleeuw met manen. Hij staat op een verhoging. Ik ben verbaasd hoe groot en slank hij is. Hoe groot wordt een volwassen leeuw dan? Volgens Siska groeit hij niet veel meer in lengte, maar worden vooral de manen voller.
Ik voel zijn grote poten en klauwen. Daarna ga ik het hele lijf langs. De staart is dik en eindigt in een pluim — precies zoals ik die ken van knuffels. Mijn beeld van een leeuw komt vooral van de film The Lion King, die ik vroeger met mijn restvisus nog kon zien.
Het is bijzonder om dat beeld nu te vergelijken met de werkelijkheid.
Ik had een langere vacht verwacht, maar die blijkt vrij kort en zacht. Ook de oren verrassen me: die zijn enorm. Als ik mijn hand tot een kommetje vorm, kom ik aardig in de buurt.
Het is zó gaaf. Die kop, die neus, die tanden, die poten!
Het is dat we om 15.30 uur op de rondvaartboot moeten zijn en het nu bijna 15.10 uur is, anders had ik langer gekeken en gevoeld. Met tegenzin neem ik afscheid van de leeuw. Dit is echt het hoogtepunt van mijn dag. ‘Dag Simba!’

 

 

 

Rondvaart met Rederij Spido

We lopen terug naar Prachtig. Vlak daarvoor liggen de boten van de Spido. Ria ziet er eentje die Marco Polo heet. Wij varen met de Abel Tasman. Online las ik dat deze boot ruim 54 meter lang is en bijna 9 meter breed.
Binnen lopen we helemaal door naar de boeg, waar we een tafeltje in de hoek vinden. Toevallig zitten we weer bij onze lunchgenoten. Ik kies een stoel met mijn rug naar de wand — ik heb liever geen geklets achter me. Tarka rolt zich meteen weer op op haar kleedje.
We zitten precies onder een geluidsbox van de audiotour. Ideaal! We krijgen een rondvaart van 75 minuten langs de highlights van de Rotterdamse haven.
Ik hoor dat de haven van Rotterdam zo’n 40 km lang is en dat hij zijn succes mede dankt aan de ligging in een delta, met rivieren die diep Europa in lopen.
Als eerste varen we langs het Nationaal Koopvaardijmonument, een monument ter nagedachtenis aan omgekomen zeelieden. Het stelt de boeg van een schip voor dat door de golven snijdt. Even later passeren we het Wereldmuseum Rotterdam.
Daarna versta ik helaas weinig meer van de audiotour. Iedereen om ons heen praat er luid doorheen. Af en toe vang ik een woord op — Floriade, vruchtensap, Maastoren — maar daarbij blijft het. Ik geef het op en raak in gesprek met mijn tafelgenoten.

 

 

Na een klein half uur krijg ik de vraag of ik met De Telegraaf wil praten over mijn ervaringen van vandaag. Dat doe ik graag. Voor bij het artikel wil de journalist een foto. Samen met Tarka en Ria loop ik met hem mee naar achteren. Daar is het een stuk rustiger en is de audiotour wél te verstaan. De fotograaf maakt een foto waarop ik op een trap zit, met Tarka voor me.
Terug op mijn plek merk ik dat ik overprikkeld raak door al het lawaai om me heen. Ria heeft daar ook last van.

 

 

Vlak voor we van boord gaan, komt Eveline langs alle tafels met een afscheidscadeau. We krijgen het boek Yoko van Annemiek van Munster en een deurhanger met Rotterdamse uitspraken.
Terug op de kade wordt er een groepsfoto gemaakt met alle deelnemers en honden. Deze is speciaal voor de mevrouw met de hulphond, bij wie dit alles ooit begon.
Dan zit deze mooie dag erop. Ria en ik lopen met een paar anderen naar de metro, waarmee we naar Rotterdam CS reizen. Daar halen we een patatje en stappen in de trein naar huis.

Wat vond ik ervan?

De Rotterdamse Snuffeltocht was voor mij echt een geslaagde dag. Het was goed geregeld en ontspannen. Er was voor iedereen iets te kiezen, en dat vind ik altijd prettig. Voor Ria en mij is de keuze snel gemaakt: wij gaan voor een rondleiding met een gids. Dat geeft net wat meer beleving in een museum of stad. Complimenten aan de organisatoren en alle horeca, musea en andere betrokkenen die dit mogelijk hebben gemaakt.
Restaurant Prachtig was een fijne plek om samen te komen en te lunchen. Het voelde meteen gezellig. De lunch was lekker en het personeel was vriendelijk en relaxed. Volgens mij genoten zij ook van al die honden op het terras.
De stadswandeling had van mij langer mogen duren. Ik had graag meer gehoord over Rotterdam. Wel vond ik het jammer dat ik als blinde de gebouwen waarover werd verteld niet kon zien. Daardoor was het soms lastig om me een goed beeld te vormen, bv. van de skyline van de stad.
Het park was puur genieten. Voor de honden natuurlijk, maar ook voor mij. Ik word er altijd blij van om Tarka zo enthousiast te horen rennen en spelen met andere honden.
Van tevoren wist ik niet zo goed wat ik kon verwachten van het Belasting & Douane Museum. Als ik eerlijk ben, leek het me een beetje saai. Omdat er bij het Wereldmuseum geen rondleiding was, kozen Ria en ik hiervoor. En wat ben ik blij dat we dat gedaan hebben. Het heeft me echt verrast. De rondleiding was boeiend en er was veel dat ik kon voelen, wat het voor mij extra toegankelijk en interessant maakte. De opgezette leeuw was het hoogtepunt van mijn dag. Ria en ik willen zeker nog eens terug.
De rondvaart met de Spido was voor mij het minste moment van de dag. Niet vanwege de rondvaart zelf, maar door de drukte. Er werd zoveel gepraat dat ik het omroepsysteem niet kon volgen. Dat maakte het lastig om mee te krijgen wat er verteld werd, en door de herrie raakte ik overprikkeld.
Overall overheerst vooral het gevoel van een mooie en gezellige dag. Het weer werkte perfect mee, wat natuurlijk helpt. Volgend jaar is de Snuffeltocht waarschijnlijk in Dordrecht. Als het even kan, ben ik er dan weer bij.

Meer weten?

De Rotterdamse Snuffeltocht heeft geen eigen website. De afzonderlijke onderdelen van het programma hebben dat wel.
Wil je meer weten over het Belasting & Douane Museum in Rotterdam of wil je er zelf eens heen? Klik dan hier om naar de website te gaan van het Belasting & Douane Museum.
Wil je meer weten over een rondvaart door de Rotterdamse haven met de Rederij Spido of wil je hem zelf eens doen? Klik dan hier om naar de website van Rederij Spido te gaan.

Nooit meer een Tikje Anders blog missen?

Volg Tikje Anders op social media en mis geen enkele blogupdate. Je vindt me op Facebook, Instagram en LinkedIn!

Wil je een seintje krijgen als er een nieuwe blogpost is? Vul dan je e-mailadres in onderaan deze pagina en klik op ‘Abonneren’ om updates rechtstreeks in je mailbox te ontvangen. Of volg Tikje Anders via de WhatsApp-community ‘Oog voor Elkaar’.