Tikje Anders

Er is de laatste tijd veel media-aandacht voor de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (Wajong-uitkering). Mensen maken zich zorgen over nieuwe regels, waardoor ze na vijf jaar werken hun uitkering kunnen verliezen. Dit kan leiden tot een forse daling van hun inkomen. Naast mijn IVA-uitkering ontvang ik een klein stukje Wajong, dus ik volg dit soort nieuws altijd op de voet. Het deed mij terugdenken aan een tijd dat ik bang was mijn Wajong, wat toen nog mijn volledige inkomen was, te verliezen. Dat was tijdens de herbeoordelingsronde van arbeidsongeschiktheid rond 2004-2009. De toenmalige beoordelingsarts was wat mij betreft kortzichtig en een aanfluiting.

De zeroes

Ik woon in Weesp en krijg een oproep voor een herkeuring voor mijn Wajong. Niet onverwacht. Vrienden, die ook een Wajong-uitkering hebben, zijn allemaal al herkeurd. Bij hen ging het soepel, de artsen waren vriendelijk en ze kregen te horen dat ze hun uitkering mogen houden.
Ik ga samen met mijn moeder naar UWV in Amsterdam. Waarom niet in Hilversum? Geen idee. Veel van mijn vrienden in Weesp moesten naar Hilversum.
Mijn geleidehond Bart gaat mee. Nog voordat we goed en wel binnen zijn, worden we tegengehouden. Honden zijn niet toegestaan in het gebouw. Ook geen geleidehonden. Ik ga in discussie, want dat kan gewoon niet bij UWV. Na wat gedoe mogen we uiteindelijk via een achteringang naar binnen. Het zet meteen de toon.
Als ik aan de beurt ben, worden mijn moeder en ik een kamer binnen geroepen. Daar zit een vrouwelijke arts achter een bureau. De sfeer voelt kil en afstandelijk. Geen enkel moment voelt het ontspannen.
Ze begint met een test om te bepalen wat ik nog kan zien. Geen officiële test met letters of kaarten, maar iets uit de losse pols. Wat zie je op mijn bureau?
Ik zie nog 2% met mijn rechteroog. Dat zijn Kleuren en vormen. Ik beschrijf wat er volgens mij staat: een plant, een beeldscherm, een beschreven vel papier met een pen.
Voor haar is dat bewijs dat ik nog best veel zie. Ik spreek dat meteen tegen. Ik leg uit dat het voor mij grotendeels logica is. Die plant is voor mij een groene vlek. Groen op een tafel, dat zal wel een plant zijn. Het beeldscherm herken ik omdat ik haar eerder heb horen typen en het object de juiste vorm en kleur heeft. Het papier en de pen zijn aannames: een wit vlak met iets erop in de vorm van een pen. De letters zie ik niet. Ik ga er alleen van uit dat ze er zijn.
Daarna volgt een vragenvuur. De vragen blijven maar komen. Wat kan ik nog? Kan ik zelf lopen? Kan ik op een computer werken? Kan ik afwassen? Welke hulpmiddelen gebruik ik? Waarom? Het voelt niet als een gesprek, maar alsof ik een verdachte ben bij een politieverhoor. Alsof ik iets moet bewijzen.
Dan komt er een vraag die alles overstijgt: of ik seks heb. Mijn moeder en ik reageren verontwaardigd. Wat heeft dat hiermee te maken? Dat gaat haar niets aan.
Aan het einde zegt ze, op een koude toon, dat ik er niet op moet rekenen dat ik mijn uitkering houd. Dat komt hard binnen. Zeker omdat ik mensen ken die meer zien dan ik en die hun uitkering gewoon mochten houden. Daar heeft zij niets mee te maken zegt ze, Zij heeft hen niet gezien.
Daarna zit ik wekenlang met stress thuis. Mijn uitkering is mijn volledige inkomen. Als die wegvalt, kan ik mijn huur, boodschappen en studiekosten niet meer betalen. Wat dan? Weer bij mijn ouders intrekken? Mijn zelfstandigheid hangt ervan af.
Uiteindelijk valt de brief op de mat. Ik mag mijn uitkering houden en Mijn afkeuringspercentage blijft hetzelfde. De opluchting is groot.

Knipoog

Als het in een gesprek tegenwoordig gaat over bizarre UWV-ervaringen, vertel ik altijd over deze. Ik kan er inmiddels om lachen. Al vind ik het nog steeds bizar dat ze me vroeg of ik seks had. Tegenwoordig grap ik dat ze waarschijnlijk het oudste beroep van de wereld bij mij vond passen. Daar hoef je niet voor te zien.

Nooit meer een Tikje Anders blog missen?

Volg Tikje Anders op social media en mis geen enkele blogupdate. Je vindt me op Facebook, Instagram en LinkedIn!

Wil je een seintje krijgen als er een nieuwe blogpost is? Vul dan je e-mailadres in onderaan deze pagina en klik op ‘Abonneren’ om updates rechtstreeks in je mailbox te ontvangen. Of volg Tikje Anders via de WhatsApp-community ‘Oog voor Elkaar’.