Tikje Anders

Via mijn website en mijn vrijwilligerswerk voor de Oogvereniging en KNGF Geleidehonden krijg ik regelmatig verzoeken voor samenwerkingen, onderzoeken of presentaties. Niet alles deel ik direct als blog op mijn site. Aan het eind van elk kwartaal bundel ik deze kleine projecten in een overzichtsblog. Hieronder de projecten uit het eerste kwartaal van 2026.

Interview > De Stem van Grave

Vrijdag 9 januari werd ik telefonisch geïnterviewd door John van Enckevort van De Stem van Grave. Dit kwartaalblad van de Katholieke Stichting voor Blinden en Slechtzienden (KSBS) brengt nieuws en ontwikkelingen rondom leven met een visuele beperking.
Van Enckevort was benieuwd naar de tijdelijke tentoonstelling Voorbij de foto in het Zuiderzeemuseum. In de zomer van 2025 maakte ik, samen met enkele anderen, deel uit van een klankbordgroep die het museum adviseerde over het toegankelijk maken van deze fototentoonstelling voor mensen met een visuele beperking.
Voorbij de foto is te bezoeken tot en met 6 april 2026. Je kunt de tentoonstelling bezoeken op eigen gelegenheid met een audioguide of je kunt een gids boeken. Reserveren kan via 0228 – 35 11 11.

Onderzoek > Fysieke toegankelijkheid voor blinden en slechtzienden van Oogziekenhuis Rotterdam

In mijn projectenoverzicht van Q4 2025 vertelde ik dat ik benaderd was door studenten van de minor Zorgtechnologie aan de Hogeschool Rotterdam. Zij deden onderzoek naar de fysieke toegankelijkheid voor blinden en slechtzienden in het Oogziekenhuis Rotterdam en keken welke verbeteringen er mogelijk zijn.
Op zondag 11 januari had ik een onlinegesprek met een van de studenten. Hij wilde weten hoe ik mijn weg vind van de ingang van een ziekenhuis naar de spreekkamer en tegen welke obstakels ik daarbij aanloop. Zijn projectgroep had een aantal mogelijke oplossingen bedacht om een bezoek aan het ziekenhuis voor blinden en slechtzienden te vergemakkelijken. Tijdens het gesprek vroeg hij mij wat ik van hun voorstellen vond.
Half februari kreeg ik bericht dat de school enthousiast was over hun bedachte eindoplossing: een app die helpt bij het vinden van de weg in het ziekenhuis. Alle studenten hebben de minor met een voldoende afgerond. Eén van hen behaalde zelfs een 10.
Het Oogziekenhuis gaat bekijken of deze oplossing – na de geplande verhuizing over vier jaar – mogelijk geïmplementeerd kan worden in het nieuwe gebouw. Ik ben benieuwd hoe dit zich verder ontwikkelt.

Interview > Het Alternatiefje

Op dinsdag 10 februari werd ik door Henk Kortschot telefonisch geïnterviewd voor Het Alternatiefje van februari 2026. Dit is een gesproken uitgave van Oogvereniging Noord-Holland met nieuws, wetenswaardigheden en interviews.
In het interview vertelde ik over de agenda 2026 voor Oogcafé West-Friesland. Ik ben daar gastvrouw en organisator. Het Oogcafé is een ontmoetingsplek voor mensen met een visuele beperking uit West-Friesland.
Elke eerste vrijdag van de maand komen we samen in Enkhuizen. Acht keer per jaar organiseren we een lezing en twee keer per jaar gaan we met elkaar op pad voor een uitstapje.
Wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten in West-Friesland? Neem dan gerust contact met mij op.

Lezing > Kanovereniging Flevo

Op vrijdagavond 27 februari gaf ik op eigen initiatief een lezing over geleidehonden bij Kanovereniging Flevo in Hoorn. Leden mogen, in overleg met het bestuur, een vrijdagavondactiviteit voor andere leden organiseren en ik bood aan om een lezing over geleidehonden te geven. Dat aanbod werd enthousiast ontvangen.
Zo’n vijftien tot twintig leden luisterden naar mijn verhaal over het traject van een geleidehond: van fok en puppypleeggezin tot training en uiteindelijk de matching met een baas.
Deze lezing voelde anders dan mijn andere lezingen over dit onderwerp, omdat ik de meeste bezoekers persoonlijk ken. Dat maakte het verhaal ook persoonlijker. Zo vertelde ik bijv. over een moment waarop ik niet goed naar mijn hond luisterde, waardoor ik aan de verkeerde kant van de trein uitstapte en op het talud terechtkwam.
Na afloop vroegen een paar leden of ik ook een lezing voor hun andere clubs of verenigingen wilde geven. Dat doe ik natuurlijk graag. De eerste lezing staat inmiddels al gepland voor april.
Wil jij ook een lezing of gastles over geleidehonden? Neem gerust contact met mij op, of ga naar de pagina van KNGF Geleidehonden om een gastspreker te boeken.

Lezing > EHBO-vereniging Wognum – Nibbixwoud

Op woensdagavond 4 maart gaf ik namens KNGF Geleidehonden een lezing over geleidehonden bij EHBO-vereniging Wognum–Nibbixwoud. Zij wilden graag weten hoe ze moeten omgaan met een geleidehond wanneer ze eerste hulpverlenen aan iemand die een hond bij zich heeft.
Na een inleiding over hoe een geleidehond wordt gefokt, opgeleid en gematcht met een baas, gingen we na de pauze dieper in op hun vragen. Vooral de praktische kant stond centraal: wat betekent het voor hun werk als EHBO’er?
Toen ze hoorden dat ik zelf ook EHBO-lessen heb gevolgd, waren ze nieuwsgierig hoe ik eerste hulp kan verlenen zonder te zien wat ik doe. Dat leverde een leuk gesprek op over andere manieren van waarnemen en werken.
Na afloop hoorde ik dat de leden erg enthousiast waren. ‘Wat een pittige dame en wat kan ze goed vertellen,’ werd tegen de organisatrice gezegd.

Sparren > Documentaire De Toverkijkers

Op maandag 9 maart werd ik via LinkedIn benaderd door Marlies Bos. Ze wilde met mij sparren over een documentaire die ze maakt over zes beeldend kunstenaars met een visuele beperking. De documentaire krijgt de titel De Toverkijkers. Diezelfde middag spraken we elkaar telefonisch.
De documentaire draait om de zes geportretteerden, hun kunst en hun manier van kijken. Welke uitdagingen komen zij tegen? Wat inspireert hen? Tijdens het gesprek ontdekte ik dat een vriendin van mij, Jacky Ghijsen, aan dit project meewerkt. Daarnaast komen er ook andere makers aan het woord, ieder met een eigen perspectief op waarnemen.
Marlies vroeg mij hoe ik kijk naar thema’s als waarnemen, verbeelden en verbinden, en wat ik van het concept vind. Ook spraken we uitgebreid over de toegankelijkheid van de documentaire voor visueel beperkte kijkers. Iemand die zij eerder sprak, stelde dat audiodescriptie niet nodig zou moeten zijn: ‘Je bent pas écht inclusief bezig als het niet nodig is.’ Een interessante gedachte, waar ik me deels in kan vinden. Tegelijkertijd blijft het belangrijk om een goede balans te vinden: wat je toevoegt om het toegankelijk te maken, moet het voor ziende kijkers niet onnodig lang of minder aantrekkelijk maken.
Ze vroeg mij welke informatie ik nodig heb om beeld goed te kunnen begrijpen. Dat verschilt per situatie. Bij actiefilms is extra uitleg vaak heel prettig. In andere gevallen is audiodescriptie minder noodzakelijk — het geluid van golven en wind vertelt mij bijv. al dat iemand op het strand staat. Uiteindelijk gaat het erom dat je als visueel beperkte kijker voldoende informatie krijgt om het verhaal goed te kunnen volgen.
In de toekomst wil Marlies hierover nog verder in gesprek. Ik heb aangegeven dat ik daarvoor open sta. Ik ben benieuwd naar het eindresultaat van De Toverkijkers.

Onderzoek > Hoe verwerken mensen met een visuele beperking tast en hoe relateert dit aan kleur?

Op woensdagmiddag 11 maart nam ik deel aan een wetenschappelijk onderzoek in Amsterdam naar hoe mensen met een visuele beperking tast verwerken en hoe dit samenhangt met kleurbeleving.
Eerder onderzoek liet al zien dat kleur, ook zonder (volledig) zicht, een belangrijke rol blijft spelen in het dagelijks leven. Dit nieuwe onderzoek bouwt voort op die inzichten en kijkt daarnaast naar de verschillen met mensen zonder visuele beperking. De resultaten moeten bijdragen aan de ontwikkeling van tast-kleurhulpmiddelen, gebaseerd op fundamenteel onderzoek.
Het onderzoek begon met twee MRI-scans. In een veilige MRI-scanner werd mijn hersenactiviteit gemeten terwijl ik verschillende materialen aanraakte. Op die manier krijgen onderzoekers als het ware een ‘filmpje’ van wat er in de hersenen gebeurt tijdens tastverwerking.
Daarna volgde een gedragsstudie, waarbij ik speciaal ontwikkelde materialen voelde en vragen beantwoordde over mijn ervaringen.
De dataverzameling is gestart in januari 2026 en loopt in ieder geval tot en met april 2026. Er worden nog deelnemers gezocht, zowel met als zonder visuele beperking. Voor deelname ontvang je een vergoeding van € 50 en er wordt gezorgd voor lunch en versnaperingen.
Heb je interesse of wil je meer weten? Neem dan contact op met onderzoekster Nina Vreugdenhil via n.vreugdenhil@uva.nl

Onderzoek > Toegankelijkheid van commerciële games voor mensen met een visuele beperking

Een paar weken geleden zag ik op een e-mailforum voor blinden en slechtzienden een oproep van Gosse Jak, masterstudent Mens-Computerinteractie aan de Universiteit Utrecht. Hij zocht deelnemers voor zijn scriptieonderzoek naar de toegankelijkheid van commerciële games voor mensen met een visuele beperking.
In zijn onderzoek kijkt hij naar de waarde van AI-gegenereerde audiobeschrijvingen voor spelers met een visuele beperking. Deze beschrijvingen geven informatie over de omgeving waarin je je bevindt en wat er om je heen gebeurt. Iets wat voor veel gamers vanzelfsprekend is, maar voor ons een wereld van verschil kan maken.
Op maandag 16 maart had ik een afspraak met Gosse. Tijdens deze sessie speelde ik twee games: Minecraft (met een toegankelijkheidsmodus) en The Last of Us Part II Remastered. Beide spellen zijn gekozen vanwege hun uitgebreide toegankelijkheidsopties.
Na een korte uitleg van de besturing ging ik zelf aan de slag. In Minecraft kreeg ik drie opdrachten die ik zelfstandig moest uitvoeren. Vervolgens herhaalden we dit, maar dit keer kon ik vragen stellen aan Gosse die een AI nabootste. Daarna speelde ik enkele delen van The Last of Us II, waarbij ik korte stukken van het verhaal volgde en actief moest spelen.
Vooral dit laatste spel maakte indruk. Ik had al gehoord dat het een van de meest toegankelijke reguliere games is, en dat werd tijdens het spelen bevestigd.
Ik vond het onderzoek niet alleen interessant, maar ook veelbelovend. Een AI-gamehulp zou wat mij betreft echt een uitkomst zijn voor gamers met een visuele beperking. En eerlijk is eerlijk: The Last of Us staat inmiddels hoog op mijn lijst om zelf verder te spelen (de tv-serie, die audiodescriptie heeft, had ik al gezien).
Gosse zoekt nog deelnemers voor zijn onderzoek. Iedereen is welkom — game-ervaring is handig, maar niet noodzakelijk. Het onderzoek kan online plaatsvinden, bij de Universiteit Utrecht of bij je thuis. Aanmelden kan tot en met 30 april via g.c.jak@students.uu.nl.

Lezing > Eigentijdse vrouwen Benningbroek Sijbekarspel

Op dinsdagavond 17 maart gaf ik namens KNGF Geleidehonden een lezing voor Eigentijdse Vrouwen Benningbroek-Sijbekarspel. Zij waren benieuwd naar het werk van de organisatie én naar hoe een geleidehond het dagelijks leven kan veranderen.
Met behulp van een PowerPoint nam ik hen mee in de levensloop van een geleidehond en vertelde ik wat deze honden allemaal kunnen betekenen voor hun baas. Uiteraard kwamen er ook veel vragen uit het publiek. Hoe reageert een geleidehond op katten op straat? Zijn reuen of teven geschikter? En wat doet je hond als je wordt aangevallen op straat?
De betrokkenheid was groot en ik kreeg na afloop veel mooie reacties. Tijdens de pauze werd er bovendien een bedrag van €86,25 ingezameld voor KNGF Geleidehonden. Een prachtig gebaar!

Gesprek > Toegankelijkheid menstruatieproducten voor mensen met een (visuele) beperking

Begin maart werd ik benaderd door een assistent-professor van de TU Delft, met wie ik eerder via een ander project in contact kwam. Ze vroeg of ik als onderzoeksdeelnemer, en eventueel als co-designer, een studente te woord wilde staan. Die studente, Ilia Giokari, werkt aan een bijzonder en belangrijk onderwerp: de toegankelijkheid van menstruatieproducten voor mensen met een (visuele) beperking.
Ik hoefde daar niet lang over na te denken. Dit is een onderwerp dat nog vaak in de taboesfeer zit. Er wordt weinig over gesproken en er is nog maar beperkt onderzoek naar gedaan. Juist daarom vind ik het belangrijk om hieraan bij te dragen.
Toevallig vulde ik via de Oogvereniging in januari al een vragenlijst in van een andere studente, Jennifer uit Korea. Zij werkte aan een concept voor een device met bijbehorende app, waarmee menstruatiebloed gedetecteerd kan worden via een detectiepad in ondergoed. Ik heb haar vragen destijds zo goed mogelijk via e-mail beantwoord. Ze vroeg o.a. of er al dergelijke apps of devices bestaan – voor zover ik weet is dat nog niet het geval. Ook was ze benieuwd naar de manier van notificeren: audio of iets anders. Mijn voorkeur gaat uit naar een duidelijk, maar discreet geluidssignaal. Je wilt tenslotte niet dat je telefoon midden in een stille vergadering luid aankondigt dat er bloed gedetecteerd is. Daarnaast vroeg ze aan welk lichaamsdeel een dergelijk device het beste bevestigd kan worden. Mijn voorkeur zou uitgaan naar het been; een knie buigt veel en kan daardoor onpraktisch zijn, en een bevestiging bij de heup kan ’s nachts oncomfortabel zijn als je op je zij slaapt.
Zowel Jennifer als Ilia heb ik ook verwezen naar een blog die ik samen met een vriendin schreef over omgaan met menstruatie als je blind of slechtziend bent.
Op donderdagochtend 19 maart had ik een Teams-gesprek met Ilia, in het Engels, over de toegankelijkheid van huidige menstruatieproducten. Ze stelde vragen over welke producten ik in het verleden heb gebruikt, welke mijn voorkeur hebben en waarom, en welke aspecten van bestaande producten ik als het minst toegankelijk ervaar. Ook vroeg ze naar mogelijke verbeteringen.
Het was een boeiend en waardevol gesprek. Ilia rondt haar project in juli 2026 af en ik ben benieuwd naar de resultaten. Ze houdt me op de hoogte, en het kan zijn dat ik in een later stadium een prototype ga testen.

Dit was het voor Q1

Dit was Q1 2026. Eind juni lees je op mijn site een overzicht over het tweede kwartaal van 2026.

Nooit meer een Tikje Anders blog missen?

Volg Tikje Anders op social media en mis geen enkele blogupdate. Je vindt me op Facebook, Instagram en LinkedIn!

Wil je een seintje krijgen als er een nieuwe blogpost is? Vul dan je e-mailadres in onderaan deze pagina en klik op ‘Abonneren’ om updates rechtstreeks in je mailbox te ontvangen. Of volg Tikje Anders via de WhatsApp-community ‘Oog voor Elkaar’.